Leestijd: 5 minuten

Basisfinanciering en de sabbatperiode

Belangrijkste realisaties

  • Succesvolle invoering van de in 2017 voorgestelde componenten van basisfinanciering
  • Uitbreiding van de startfinanciering naar alle beginnende ZAP-leden
  • Voor alle ZAP en OP3 een gegarandeerd basiswerkingskrediet van 5.000 euro
  • Invoering van een model van sabbatperiode met afdoende financiële ondersteuning
  • Sabbatperiode ook open voor het klinisch en niet-klinisch ZAP in UZ Leuven
© shutterstock

Een haalbaar en betaalbaar model

“We engageren ons voor de invoering van een haalbaar model van basisfinanciering dat bestaat uit drie componenten: de startfinanciering, het onderzoekskrediet en de sabbatperiode. We willen de startfinanciering uitbreiden tot al wie een voltijdse academische loopbaan aan de KU Leuven start en versoepelen tot een vorm van flexibel inzetbare basisfinanciering. We willen een beperkt onderzoekskrediet invoeren voor wie na de toekenning van de facultaire werkingsmiddelen en rekening houdend met vrije reserves de minimaal noodzakelijke onderzoeksmiddelen niet meer ter beschikking heeft.” Zo schetste ik in 2017 de toekomst. 

Die toekomst is realiteit geworden. De startfinanciering is veralgemeend naar al het nieuw ZAP met een aanstelling van 50 procent of meer. Het basiswerkingskrediet werd ingevoerd voor ZAP en OP3. Het sabbatmodel is uniek in België en intussen uitgebreid naar klinisch ZAP.

Basiswerkingskrediet

Het basiswerkingskrediet (BWK) staat vandaag open voor alle ZAP én OP3-collega’s met een aanstellingspercentage van 50 procent of meer. Gaat het om veel geld? Neen, als je vergelijkt met het doorsnee bedrag van een onderzoeksproject. Ja, als we het zien als een voorziening voor basiswerking en met die bedenking dat het hier wel gaat om “vrije” middelen. 

Het gaat om een jaarlijkse bijpassing tot 5.000 euro voor wie (rekening houdend met o.a. andere werkingsmiddelen, saldi van projecten en werkingsmiddelen op lopende projecten) minder dan dit peilbedrag ter beschikking heeft. We verzekeren zo te allen tijde een basisfonds voor eenieder die in een bepaalde periode van de loopbaan niet beschikt over een minimum aan werkingsmiddelen voor deelname bijvoorbeeld conferenties, de aanschaf van basissoftware of educatief materiaal. 

Maakt het een verschil? Wees maar gerust. Voor collega’s die op zoek zijn naar middelen om hun opdrachten fatsoenlijk te kunnen vervullen, die de essentiële middelen ontberen om te kunnen deelnemen aan het wetenschappelijk debat en zich zo voor te bereiden op succes bij projectaanvragen of de uitbouw van een onderzoeksagenda. Niet alleen hebben ze nu de nodige middelen, ze hebben ook de ruimte en onafhankelijkheid om, als het financieel even minder goed gaat, als volwaardig professor te blijven functioneren. 

Sabbatperiode

Het basiswerkingskrediet is er voor wie het nodig heeft, de sabbatperiode is er voor elk van u, ongeacht of u deel uitmaakt van het ZAP, het OP3-kader of het klinisch ZAP. We zien het sabbatbeleid niet als een losstaande finaliteit, maar wel als één van de hoekstenen van een evenwichtig loopbaanmodel. Wie twijfelt aan de meerwaarde, verwijs ik graag naar de concrete ervaringen zoals ze weergegeven zijn in getuigenissen in Cell en in CMGH (waar de afsluiter het mooi samenvat: “a rare opportunity for renewal that should not be missed”). 

Het sabbatbeleid speelt in op de resultaten van de Tevredenheidsmonitor. Hoewel het beeld van een betrokken en toegewijd professorenkader overeind blijft en de tevredenheid globaal hoog is, is er een probleem van moeilijke werk-privébalans en is de ervaren werkdruk globaal hoog. Een sabbatbeleid kan deze knelpunten niet (volledig) wegnemen, maar kan wel helpen om voor een bepaalde periode te focussen op één van de vele opdrachten. 

Er is ook het belang van externe ervaring. De sabbat kan bijdragen aan de versterking van éénieders internationale onderzoeksnetwerk. Voorts is er een niet te onderschatten effect op innovatie, creativiteit en productiviteit. In de relatieve luwte van de sabbatperiode krijgen nieuwe ideeën voor onderzoek vorm, is er tijd voor borging van inzichten en kennis in publicaties, komt er tijd voor verdieping in een nieuwe stroming, methode of techniek. 

Sabbatperiodes kunnen ook een belangrijk effect hebben op attractiviteit en retentie. Dat de KU Leuven investeert in aantrekkelijke starterspakketten (o.a. de startfinanciering van 100.000 euro) is cruciaal. Maar als we ook de andere fasen van de loopbaan aantrekkelijker maken, dan kan de KU Leuven zich beter meten met andere topuniversiteiten.

Hoe het werkt? Simpel

Het ingevoerde systeem is eenvoudig en zo ontworpen dat (voltijdse) ZAP- en OP3-leden mits een goede spreiding tot vier keer in de loopbaan een half jaar sabbatperiode kunnen inplannen. Zo zou een collega die op 33 jaar start met de tenure track een sabbatsemester kunnen opnemen op 40, 47, 54 en 61 jaar. Het is aan de faculteiten, onderzoekseenheden en departementen om een planning op te maken die collega’s toelaat hun sabbatperiodes op te nemen en tegelijk zorg draagt voor de nodige continuïteit en spreiding in de tijd.

De universiteit financiert 20.000 euro voor een sabbatperiode van een semester. De aanvraagprocedure is eenvoudig. Na onderhandeling met het FWO hebben we nu een heldere en complementaire financieringsbenadering. Daarbij stelt De KU Leuven haar middelen ter beschikking voor de financiering van plaatsvervangingen, het FWO draagt de financiering van reis- en verblijfkosten. Geen dubbele procedures, geen ellenlange aanvraagformulieren, slechts één loket. Het kan.  

Maak er gebruik van!

Ik beveel elk van u die er recht op heeft aan om het basiswerkingskrediet aan te vragen en op te nemen. Overweeg ook een sabbatperiode om in de luwte de volgende stappen in de loopbaan voor te bereiden. We worden er met z’n allen beter van.