Leestijd: 6 minuten

Nieuws KU Leuven

Belangrijkste realisaties

  • Versterkte participatie van KU Leuven-experts in het maatschappelijk debat
  • Aanzienlijke uitbreiding en professionalisering van de wetenschapscommunicatie
  • Wekelijkse KU Leuven Stories brengt onze universiteit naar de samenleving
  • Publicatie van het nieuwe magazine Sonar deelt onze verhalen van verwondering
  • ‘Universiteit van Vlaanderen’ maakt wetenschap toegankelijk voor iedereen

De kracht van wetenschap en communicatie

“Voor het gezicht van de universiteit en voor de ernst van de wetenschap is het belangrijk dat een rector niet de indruk geeft in alle maatschappelijke debatten het voortouw te moeten nemen. Wetenschappelijk onderzoek veronderstelt een zekere luwte voor het denken”, zo stelde ik in 2017. Ik blijf overtuigd van die lijn. Het is de lijn die gevolgd wordt door de meeste collega-rectoren van de Europese onderzoeksintensieve universiteiten, bijvoorbeeld binnen LERU. 

“Een rector mag bovendien niet te veel namens, laat staan in de plaats van de experten praten. We willen de experten weer expert laten zijn, ook in de buitenwereld. Dat leidt tot een rijker beeld van de werkelijkheid. Een rector is vooral een primus inter pares die de collega’s de ruimte geeft om hun werk goed te doen. Dat geldt bij uitstek op het vlak van gedegen wetenschapscommunicatie”, zo voegde ik eraan toe.

Aan gedegen wetenschapscommunicatie en ook de externe zichtbaarheid van de ganse KU Leuven de voorbije jaren is hard gewerkt.

KU Leuven Stories

Kunstgewrichten komen tot leven. Recept voor een Engels sausje. Korte metten met lange files. De wetenschap achter bananen. ‘Shtijl’ slaat aan: het succes van citétaal. De bliksemdemarrage van de elektrische fiets. 

Het is een greep uit de rijke variatie aan KU Leuven Stories die dagelijks de homepage van de KU Leuven vullen, in twee talen. Verhalen die vanop die stek hun weg vinden naar de wereld. Het is mooi om onze wetenschap zo te kunnen delen, elke dag opnieuw. Wetenschap is er per definitie op gericht om kennis te delen met de wereld. Eens we ze delen, wordt het gedeeld weten en – in de best mogelijke betekenis – beter weten

De KU Leuven zorgt voor gedegen wetenschapscommunicatie. Het gebeurt op een manier die de rijkdommen van deze bloeiende universiteit vrijgeeft, van geesteswetenschappen tot anatomie. De wereld leert de KU Leuven kennen en krijgt zo meer gevoel voor de diversiteit aan thema’s die ons boeien. We nemen de wereld mee in onze zoektocht, laten haar delen in de kracht van onze verwondering en geven haar een rijker beeld van de impact die we realiseren. 

Sonar 

De Campuskrant. Elke maand opnieuw, telkens van hoog niveau. Sta even stil bij de prestatie die door de redactie werd geleverd. Het was dan ook een gedurfde beslissing, de stap om een krant met zo’n rijke traditie te vervangen door iets nieuw. Neen, dat gaat niet zonder slag of stoot.

Intussen heeft Sonar het levenslicht gezien. Zoals ik in het eerste editoriaal schreef: “De naam, Sonar, verraadt al de bedoeling: een sonar zendt signalen uit en lokaliseert objecten via de teruggekaatste echo’s. Walvissen en dolfijnen gebruiken sonar, net zoals vleermuizen; niet bepaald een soort die dit jaar de shortlist van de Pop Poll zal halen. Toch is dat exact wat Sonar beoogt: signalen uitsturen, die de maatschappij opvangt en waarop zij reageert”. 

Andersom is ook waar: de wereld verandert KU Leuven, en net daardoor kan onze universiteit de wereld veranderen en, hopelijk, verbeteren. Dat is wat Sonar wil doen: authentieke verhalen van verwondering vertellen, in de verwachting dat er vanuit de maatschappij een echo komt.

Meekijken in de keuken

In normale tijden ontsluit de wetenschap zich pas zodra er een afgewerkt verhaal geschreven is, wanneer conclusies en oplossingen voorliggen. Het verhaal over SARS-CoV-2 en COVID-19 kreeg echter anders vorm. Voor het eerst kregen zoveel burgers een uniek zicht op de interne keuken van de wetenschap, terwijl ze zich vormde. Ze zagen hoe ze van dag tot dag evolueert, met successen en tegenslagen, met projecties en noodzakelijke revisies. 

We hebben er alles aan gedaan om onze studenten mee te nemen in die keuken. Delen in de verwondering van de chef de cuisine, de sous-chef, de rôtisseur en de poissonnier. Zo gaven we onze Startersdagen een heel nieuw gezicht, met een boeiende reeks onderzoeksvideo’s die de nieuwe studenten vanaf dag 1 meenamen in de wetenschap achter de strijd tegen corona. 

We deden dat op een wijze die de student wegwijs maakt doorheen alle kamers van ons grote huis. Ze zochten mee naar corona in het rioolwater. We namen ze mee in een historisch perspectief. Ze leerden de risico’s van aerosolen inschatten. We onthulden de geheimen van immuunprofilering. Ze ontdekten de rol van de eerste lijn en van intensieve zorg. We gaven hen inkijk in de sociale gevolgen van een economische coronashock. Ze leerden hoe het kan dat landen zo uiteenlopend reageren en ontdekten zo de kracht (of zwakte) van instituties. We gaven hen inzage in de werking van Coronalert en in de wondere wereld van de wiskundige modellen. Kortom, we hebben veel future selves gevoed. De KU Leuven ten voeten uit. Vanuit de kracht van verwondering. 

Doe mij maar wetenschap

Ik hoop dat u deze nieuwe kanalen gebruikt om de verwondering van uw academische buur wat beter te vatten. Ik hoop dat het zo werkt en dat we met deze nieuwskanalen bijdragen aan meer begrip en langere wandelingen doorheen de vele kamers en verdiepingen van onze academie. 

Wat ik hier schets, is maar de bovenlaag. We voeden ook de nieuwsgierigheid, bij jong en oud. We doen dat met Doe mij maar wetenschap, het platform voor wetenschapscommunicatie van Associatie KU Leuven. Snuister er eens in. Het is een ontdekkingstocht. We brengen de wetenschap ook letterlijk naar de beeldbuis: samen met de andere universiteiten, onder de vlag van de Universiteit van Vlaanderen. We voeden ook het maatschappelijk debat. Daar is Metaforum de voortrekker. 

Mijn appreciatie

We doen dus heel wat. Het heeft veel inspanning gevraagd. Het vergde herschikking van redacties en een herdefiniëring van de rol van de persdienst. Het vroeg om een andere insteek, die van corporate communication, een terminologie die wat vreemd leest voor een bijna zes eeuwen oud instituut. Het leidde tot een grondige herschikking van de rectorale diensten. Het kwam met spanningen, maar geleidelijk aan ook met een goed gevoel. 

Ik wil iedereen danken die deze sprong naar de verwondering mee heeft gemaakt. De persdienst, de dienst marketing, de medewerkers van wetenschapscommunicatie, de journalisten die hun prachtwerk verder zetten via nieuwe kanalen, maar ook elk van u die de moeite nam om het eigen weten op een begrijpelijke manier een beetje ‘ons weten’ te maken.