Visie

Doen Dromen 2025

Vier jaar geleden presenteerde ik een ambitieus verkiezingsprogramma. Dat programma – KU Leuven+ – was een visie op de toekomst van onze universiteit en op haar plaats in de samenleving. Ik heb de engagementen die ik toen neergeschreven heb, vaak herlezen en als kompas gehanteerd. Vandaag zijn ze grotendeels gerealiseerd. 

In de eerste maanden van mijn rectoraat is het verkiezingsprogramma vertaald in een strategisch plan: “Op kruispunten: voor een duurzame samenleving”. De realisatie van dit plan heeft tijdens de eerste twee jaar van mijn bestuurstermijn alle prioriteit gekregen. De wereldwijde pandemie heeft behoorlijk wat tijd voor langetermijnbeleid weggekaapt, maar toch stel ik vandaag vast dat het strategisch plan nagenoeg volledig in uitvoering is.

Versterken

Het strategisch plan is rijk en breed. Aan de basis ligt de wil om de KU Leuven klaar te stomen voor de toekomst. Het plan werd gelanceerd in 2017 en mikt voorbij 2025. 

Vijf ambities schragen het plan: de KU Leuven geleidelijk ontwikkelen tot een écht internationale universiteit (Waarachtig Internationaal), het leren actief en het onderwijs meer activerend maken (Toekomstgericht Onderwijs), digitale hefbomen benutten in elk van onze opdrachten (Going Digital), de interdisciplinaire kruisbestuiving stimuleren (Interdisciplinariteit) en van de KU Leuven een voorloper maken als duurzame universiteit (Duurzaamheid). 

De vijf werven van het strategisch plan zijn gelijktijdig geopend. We hebben daarnaast werk gemaakt van hervormingen in onder meer onderwijs- en onderzoeksbeleid, impulsen in open science, wetenschappelijke integriteit en ethiek in onderzoek en internationale samenwerking, de ontwikkeling van campussen en een ambitieus investeringsprogramma, de herijking van de academische loopbaan en de verdichting van de samenwerking tussen universiteit en ziekenhuis. 

Dat is veel, alles bij elkaar. Dit bestuur durft loswrikken wat hier en daar vastgeroest is.

Deze plannen hebben een koers uitgezet. Er is tijd nodig om de keuzes aan maturiteit te laten winnen en ze krachtiger te maken in hun effecten, om ze te verfijnen en bij te stellen waar nodig. Laten we samen de ambities van dit plan hoog houden. Laten we samen de gemaakte keuzes versterken in hun betekenis en bijdrage.

Tijd nemen

We besturen niet om te veranderen. We besturen om onze universiteit te laten groeien, als centrum van wetenschappelijk onderzoek, als een referentie voor onderwijs en het delen van kennis met de samenleving, als een plaats waar het goed leven en werken is voor iedereen die hongerig is naar kennis, onafhankelijk van geslacht, geaardheid of huidskleur. Daarvoor is verandering nodig, zeker, maar ook stilstaan, debat en reflectie. Daar moeten we tijd voor nemen. 

Want de omvang van de plannen heeft veel gevraagd van bestuur, diensten, faculteiten, departementen. Van ons allemaal. Dat is een extra reden om het roer nu niet volledig om te gooien. Integendeel, we kunnen de rust die uitgaat van continuïteit goed gebruiken. Zeker na een pandemie die de universiteit gedwongen heeft om zich op korte tijd aan te passen en ons al meer dan een jaar uit ons normale doen houdt. Even op adem komen is nodig en wenselijk. 

Ik wil een tweede termijn daarom beginnen met een oplaadperiode: de tijd nemen om onze batterijen te herladen. Want we smachten allemaal naar het einde van de pandemie. Ik wil in het nieuwe academiejaar niet zomaar overgaan tot business as usual. Het zal een periode zijn waarin we stilaan kunnen herademen. Dat moment moeten we koesteren en zeker niet overladen met een omvangrijk pakket nieuwe maatregelen. 

Daarom is mijn voorstel: laat ons tijdens deze oplaadperiode met z’n allen bekomen van de overrompeling die corona is en was. Laat ons tegelijk de balans opmaken en zo de positieve facetten van ‘het nieuwe normaal’ verduurzamen. Zo’n oplaadperiode zal ons allen deugd doen.

Ik wil tijdens de eerste maanden van de nieuwe beleidsperiode geen grootschalige nieuwe initiatieven lanceren. Ik wil diensten, faculteiten en departementen de ademruimte geven om lessen te trekken uit de pandemie. En onze ziekenhuizen de kans geven om te herstellen van COVID-19. Ik wil zelf die tijd benutten om het gesprek hierover aan te gaan met alle geledingen binnen de KU Leuven. Reculer pour mieux sauter.

Neen, dit is geen pleidooi om te berusten. We zullen altijd kritisch blijven en indien nodig krachtig optreden, zoals tijdens de pandemie. Nieuwe uitdagingen zullen we nooit van ons afduwen. Dat kan een innovatieve universiteit als de onze zich niet permitteren.

Tegelijk vraag ik u: durf de koers aanhouden. Want we willen evenmin een rusteloze universiteit worden die geen keuzes maakt voor haar toekomst, maar er integendeel de speelbal van wordt.

Laat die vloot met al die mooie schepen in goede onderlinge coördinatie koers houden.

Verbinden

Verankeren en verbeteren: dat is mijn engagement voor de jaren die komen. Zorgen dat de strategische opties van vandaag geleidelijk aan de KU Leuven van morgen worden: een universiteit, open naar de wereld in Zuid en Noord; met inclusief en excellent onderwijs voor de student; die de digitale transformatie met vertrouwen tegemoet treedt; met open deuren en veel beweging tussen de kamers van de disciplines; en die zich geeft voor een duurzame samenleving. 

Bestendigen en versterken: laat daar ook rust van uitgaan. Want in versterking schuilt een streven naar stabiliteit: van gemaakte keuzes capaciteiten en hefbomen maken om ons zo nog beter ten dienste te kunnen stellen van mens en samenleving. Koers houden brengt mentale rust, geeft tijd en energie om samen te werken aan de toekomst van onze universiteit. 

Zo komt er ruimte voor verbinding: tijd om elkaar en die vele andere kamers te ontdekken, om werk te maken van een nog warmere, inclusieve en collegiale KU Leuven. Ik denk hier aan verbinding tussen collega’s, tussen clinici en basisonderzoekers, tussen Gemeenschappelijk Bureau en faculteitsbesturen, tussen faculteiten of departementen, tussen campussen, tussen de universiteit en haar studenten, tussen de vele culturen en nationaliteiten die onze universiteit rijk is, tussen diensten en de docenten en onderzoekers die ze ondersteunen, tussen de partners van de Associatie KU Leuven, tussen de universiteit en de rest van de samenleving.

“Thuis aan KU Leuven” is de slogan van één van onze programma’s gericht op psychisch welbevinden van onze studenten in tijden van corona. Thuis aan KU Leuven is – gelukkig maar – een gevoel dat nu al bij velen, zo niet de meesten van ons goed geworteld is. Laten we er samen voor zorgen dat de wortels verder vertakken en beter en breder verankerd raken. Zodat we ons allemaal echt thuis voelen aan onze universiteit.

Richting 2025

In dit programma heb ik voor u 20 realisaties geselecteerd. U ontdekt er ook 25 engagementen. Het gaat niet enkel over doen, maar ook over dromen. Wees gerust, de engagementen liggen grotendeels in lijn met de realisaties, om ze te kunnen versterken en ons allen meer te kunnen verbinden.

Zo verbinden we 20 met 25: doen dromen voorbij 2025. 

Niet alles wat leeft aan de KU Leuven kan in zo’n programma aan bod komen. In de verbinding van 20 met 25 tracht ik vooral scherp te stellen op de keuzes die de KU Leuven heeft gemaakt en die ik de komende vier jaar wil verdiepen. Het nieuwe beleid van de vorige jaren wordt zo de vertrouwde omgeving van morgen.

Plus est en nous

Ik heb vier jaar leiding mogen geven aan de KU Leuven. Ik wil oprecht iedereen bedanken die onze universiteit de afgelopen jaren sterker heeft gemaakt: de hele universitaire gemeenschap en al wie haar een warm hart toedraagt. 

Tegelijk vraag ik opnieuw uw steun. Want zonder u kan ik mijn programma niet waarmaken. Alleen samen kunnen we doen dromen. Doen. Dromen. Plus est en nous.

Luc Sels | kandidaat-rector 2021 – 2025